Οι κύριες αιτίες θανάτου τα τελευταία χρόνια είναι το εμφράγμα  του μυοκαρδίου και το αγγειακο εγκεφαλικο επεισόδιο.

Και οι δύο αυτές ασθένειες είναι εκδηλώσεις της αθηροσκλήρωσης, που σήμερα είναι γνωστό  ότι είναι μια σταδιακή και προοδευτική διαδικασία που αρχίζει από την παιδική μας ηλικία για να φτάσει μετά από αρκετά χρόνια  να δημιουργήσει στενώματα και να αποφράξει τις αρτηρίες.

Καθοριστικό ρόλο στην πρόοδο και εξέλιξη της αθηροσκλήρωσης είναι οι παράγοντες κινδύνου όπως η αυξημένη χοληστερίνη, το κάπνισμα , η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, το αυξημένο σωματικό βάρος, η καθιστική ζωή και μια σειρά από τροποποιημένους παράγοντες όπως η ηλικία, το αντρικό φύλο , το οικογενειακό ιστορικό πρόωρης εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για τη σταδιακή και προοδευτική εξέλιξη  των βλαβών της αθηροσκλήρωσης.

Τώρα τελευταία στο προσκήνιο βρίσκονται και νεότεροι παράγοντες κινδύνου όπως η ομοκυστείνη, η λεπτίνη κ.α.

Μετά από χρόνια όλοι συμφωνούν ότι ένας από τους παράγοντες κινδύνου της στεφανιαίας νόσου είναι η χοληστερίνη και τα επίπεδά της πρέπει να είναι χαμηλά κάτω από 200 mg η ολική και η κακή χοληστερίνη ( LDL) πρέπει να είναι περίπου στα 100 mg ή χαμηλότερα.

Βασικό ρόλο στην επιτυχία παίζει και η δίαιτα  με συχνή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, ψαριών, ελαιόλαδου κ.λ.π.

Σε κάθε γεύμα απαραίτητο είναι να προτιμούνται οι πράσινες τροφές, φρέσκιες ακατέργαστες τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες όπως λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά.

Επίσης πρέπει τα ημερήσια γεύματα να είναι πολλά  και μικρά κι αν είναι δυνατόν πάνω από πεντε.

Είναι γνωστό ότι ένα πλούσιο γεύμα μπορεί να προκαλέσει μεγάλη και απότομη αύξηση των επιπέδων της ινσουλίνης και των λιπιδίων με καταστροφικά αποτελέσματα στις αρτηρίες της καρδίας του εγκεφάλου και των νεφρών.

Ας αποφεύγουμε  ακόμη και το «πρόχειρο φαγητό» , που περιλαμβάνει πολλά λιπαρά και αλάτι.

Αντίθετα ευεργετικά αποτελέσματα έχει για την καρδιά μας η κατανάλωση μιας μπύρας, ένα ποτήρι κρασί, ένα ποτήρι ουίσκι και πολλοί επιστήμονες σήμερα ισχυρίζονται ότι το κόκκινο κρασί προστατεύει περισσότερο από το λευκό.

Όμως δεν είναι  μόνο η δίαιτα που μπορεί κανείς να πετύχει χαμηλές τιμές στην χοληστερίνη , χρειάζεται  και η συνδρομή  των φαρμάκων. Φαίνεται μετά από χρόνιες έρευνες ότι φάρμακα κατά της χοληστερίνης όπως οι στατίνες ότι βοηθούν στην μείωση  της χοληστερίνης και προστατεύουν πολλές φορές τους ασθενείς από ένα επεισόδιο στηθάγχης ή εμφράγματος.

Χρόνια τώρα πολλοί είναι αυτοί που υποστήριξαν για τον ευεργετικό ρόλο της τακτικής σωματικής άσκησης στην πρόληψη αλλά και στην θεραπεία των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Το βάδισμα 3-4 φορές την  εβδομαδα από 30-60 λεπτά κάθε φορά για έναν ρυθμό που να μην μας προκαλεί άγχος, μειώνει κατά 50% τον κίνδυνο του εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Δεν χρειάζεται να καταπονείται  κάποιος για εξαντλητική άσκηση για να πετύχει ένα καλό αποτέλεσμα, το αντίθετο μάλιστα πολλοί είναι  αυτοί σήμερα που επικαλούνται έλλειψη χρόνου αλλά είναι υποχρεωμένοι  να τροποποιήσουν τις δραστηριότητες τους στην καθημερινή ζωή όπως να ανεβαίνουν σκάλες με τα πόδια, να παρκάρουν το αυτοκίνητο τους πιο μακριά από την εργασία τους.

Πολλά είναι τα οφέλη που είναι από την τακτική άσκηση όπως η μείωση της χοληστερίνης , ή αύξηση ης προστατευτικής καλής χοληστερίνης ( HDL) , η καλύτερη ρύθμιση  του σακχαρώδη διαβήτη, η μείωση του σωματικού βάρους και η υποχώρηση σε χαμηλότερες τιμές της υπέρτασης , αλλά σημαντική είναι και η βοήθεια στον ψυχολογικό τομέα αφού η άσκηση δίνει ευεξία , αυτοπεποίθηση και χαρά.

Δυστυχώς αυτοί οι οποίοι αποφεύγουν την άσκηση  χάνουν τα ευεργετήματα αυτής και με την καθιστική ζωή συνδυάζουν και το αυξημένο βάρος, την παχυσαρκία που είναι παράγοντας για πρόκληση καρδιακών επεισοδίων.

Η παχυσαρκία επίσης προδιαθέτει στην ανάπτυξη  του σακχαρώδη διαβήτη , της υπέρτασης και της αυξημένης χοληστερίνης.

Το ποιος είναι παχύσαρκος σήμερα περιγράφεται με τον δείκτη μάζας σώματος, απλά με μια μεζούρα μπορεί να μετρήσει κάποιος την περιφέρεια της μέσης και δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 85 εκατοστά για τις γυναίκες και τα 98 εκατοστά για τους άνδρες.

Για την μείωση  του σωματικού βάρους καλύτερα είναι η σταδιακή και η σταθερή μείωση του βάρους και όχι οι δίαιτες που οδηγούν σε δραματική μείωση  του βάρους π.χ. 1 κιλό την εβδομάδα.

Αλλά και η υπέρταση είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου που εφαρμόζοντας δίαιτα, άσκηση  και φάρμακα μπορεί να ρυθμιστεί  σε χαμηλές τιμές κάτω από 14 η μεγάλη ή συστολική πίεση και κάτω από 9 η μικρή ή διαστολική πίεση που σήμερα θεωρούνται απαραίτητες για την προστασία της καρδιάς.           Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι 7 στους 10 υπερτασικούς γνωρίζουν ότι έχουν αυξημένη πίεση και μόνο 5 στους 10 την θεραπεύουν και 1 στους 4 ακολουθούν άσκηση και δίαιτα.